Het treinbeveiligingssysteem rond Rotterdam en Schiedam bereikt het einde van zijn technische levensduur. Daarom wordt het vervangen door een nieuwe generatie interlocking, ook wel IXL genoemd. Als hoofdaannemer brengt Movares ontwerp, engineering, uitvoering en testen samen. Zo realiseren we een veilige en toekomstbestendige oplossing, terwijl het spoor tijdens het grootste deel van het project beschikbaar blijft voor reizigers- en goederenvervoer.

Het digitale hart van het spoor

Een interlocking is het computersysteem achter de bediening en beveiliging van seinen en wissels. Het voorkomt dat wissels verkeerd worden ingesteld of seinen een onveilig beeld tonen. Ook verwerkt het systeem informatie over de locatie van treinen en communiceert het via ATB-coderingen met het materieel op het spoor. Daarmee vormt de interlocking een cruciale schakel in de veilige afhandeling van het treinverkeer rond Rotterdam.

De omvang van de opgave is aanzienlijk. Vanuit negen locaties rond Rotterdam en Schiedam stuurt het systeem 290 seinen en 155 wissels aan. Daarnaast bewaakt het 490 spoorsecties en communiceert het via 690 ATB-coderingen met treinen. Iedere aanpassing moet daarom zorgvuldig worden ontworpen, uitgevoerd en getest.

Nieuw bouwen naast bestaand

De centrale uitdaging is helder: hoe vervang je een cruciaal treinbeveiligingssysteem met zo min mogelijk verstoring van het spoorverkeer? Langdurige buitendienststellingen zijn rond een belangrijk spoorknooppunt als Rotterdam zeer ongewenst.

Daarom wordt de nieuwe interlocking parallel aan het bestaande systeem opgebouwd. De huidige treinbeveiliging blijft functioneren terwijl de nieuwe installatie wordt aangelegd en getest. Met omschakelbare kabelverdelers kunnen onderdelen tijdelijk op het nieuwe systeem worden aangesloten. Na het testen wordt weer teruggeschakeld naar de bestaande installatie. Pas wanneer de nieuwe treinbeveiliging aantoonbaar correct en veilig functioneert, volgt de definitieve omschakeling en wordt het oude systeem verwijderd.

Stap voor stap naar een nieuw systeem

De vernieuwing wordt gefaseerd uitgevoerd. Eerst zijn de relaishuizen geschikt gemaakt voor de nieuwe installatie. Vervolgens zijn onder meer redundante glasvezelverbindingen, nieuwe voedingen, interfaceschakelingen en EMC-geschikte technische ruimtes gerealiseerd. Daarna is de installatie eerst met dummy’s en vervolgens integraal getest. De definitieve overname van de nieuwe installaties is voorzien voor eind 2026. Daarna worden de oude installaties verwijderd en wordt het project verder afgerond.

De nieuwe treinbeveiliging wordt verdeeld over verschillende gebieden. Hierdoor kan in de toekomst bij werkzaamheden of een storing een afzonderlijk gebied worden uitgeschakeld. De impact op het treinverkeer kan dan beperkt blijven tot een kleiner deel van het netwerk.

Eén partij voor ontwerp, uitvoering en testen

Movares treedt binnen IXL Rotterdam op als hoofdaannemer en systeemintegrator. We brengen onder andere treinbeveiliging, engineering, kabels en leidingen, voedingen, bovenleiding, baan en spoor, gebouwen, vergunningen, contractmanagement, kwaliteitsmanagement, projectmanagement, bouwprocesleiding, testen en uitvoeringsbegeleiding samen.

Door deze disciplines vanaf het begin integraal aan te sturen, sluiten ontwerp, installatiemethode, uitvoering en testen nauw op elkaar aan. Risico’s en raakvlakken worden vroeg zichtbaar en kunnen beheerst worden voordat zij tijdens een buitendienststelling tot problemen leiden. Volgens Alex van Gilst ligt juist daarin de kracht van het hoofdaannemerschap: Movares combineert de spoorse expertise met de regie die nodig is om samen met partners en leveranciers het beste resultaat te bereiken.

Het project wordt uitgevoerd in opdracht van ProRail en in samenwerking met onder andere Van Gelder Rail en gespecialiseerde leveranciers en uitvoeringspartners.

Veilig testen tot op het spoor

Tijdens buitendienststellingen worden onderdelen van de installatie uitvoerig getest. Daarbij werken teams volgens vaste procedures en wordt bij het instellen en controleren van rijwegen het vierogenprincipe toegepast. Ook tijdens testritten controleert een begeleider of de installatie, ATB en andere beveiligingsvoorzieningen correct functioneren.

Een bijzondere afsluitende stap is het roestrijden. Wanneer sporen langere tijd niet zijn bereden, kan een dunne roestlaag ontstaan. Hierdoor kunnen detectiesystemen een trein mogelijk niet goed herkennen. Door de betreffende sporen gecontroleerd te berijden, wordt de detectie hersteld en kan het spoor veilig worden vrijgegeven voor de reguliere treindienst. De kennis van Mark Hauer als treinbeveiliger en machinist wordt onder meer ingezet bij de voorbereiding en begeleiding van deze ritten.

Werken aan het spoor van morgen

IXL Rotterdam laat zien hoe een omvangrijk en veiligheidskritisch systeem stap voor stap kan worden vernieuwd. Door ontwerp, uitvoering, testen en indienststelling onder één regie te organiseren, werkt Movares samen met ProRail en de uitvoeringspartners aan een betrouwbare en toekomstbestendige treinbeveiliging voor Rotterdam en Schiedam. Met maximale aandacht voor veiligheid, samenwerking en het beperken van hinder voor reizigers en vervoerders.

Meer weten over onze aanpak voor treinbeveiliging en systeemintegratie? Neem contact op met Alex van Gilst, projectdirecteur bij Movares.