Het spoor tussen Zwolle en Groningen/Leeuwarden wordt verbeterd om het treinverkeer betrouwbaarder te maken. Bij station Meppel komt extra perroncapaciteit, storingsgevoelige onderdelen worden vervangen en op sommige trajecten gaat de snelheid omhoog. Dit zorgt voor een robuustere dienstregeling. Waar liggen kansen om al deze ingrepen zo duurzaam mogelijk te realiseren? Movares voerde vanuit intrinsieke motivatie een Quickscan Duurzaamheid uit. Zo kon het ProRail-projectteam de resultaten aantoonbaar direct integreren in het FIS/RVTO ontwerpproces. 

De Quickscan Duurzaamheid maakt inzichtelijk waar duurzame kansen liggen op het gebied van Circulariteit, Energie, Klimaatadaptatie en Biodiversiteit. Chantal Serrée, duurzaamheidsadviseur bij ProRail noemt het een hele mooie tool. ‘We weten bij ProRail genoeg van duurzaamheid, maar de match tussen de duurzaamheidsthema’s en projecten moet je elke keer opnieuw maken. De Quickscan helpt hier enorm bij.’ 

Vrijblijvend Quickscan Duurzaamheid aangeboden 

Het baanvak Zwolle-Meppel is nu nog een bottleneck richting het Noorden. Daar wil ProRail dus verandering in brengen met verschillende maatregelen die het spoor robuuster en minder storingsgevoelig maken, vertelt ProRail-projectmanager Michel la Faille. ‘Movares heeft de pre-verkenning gedaan voor de maatregelen rondom Meppel, en ons vrijblijvend de Quickscan Duurzaamheid aangeboden. Specifiek is gekeken naar duurzaamheid op emplacement Meppel. Daar worden veel wissels en sporen verwijderd, waardoor treinen sneller kunnen passeren en er meer perronruimte ontstaat om te halteren. Dit zorgt voor een efficiëntere doorstroming en extra capaciteit op het spoor.’ 

Meer focus op duurzaamheid 

De quickscan heeft vooral gezorgd voor meer focus en heldere documentatie van inzichten, zegt Michel. ‘Hergebruik van materialen zoals dwarsliggers, spoorstaven en bovenleiding was al een ambitie, maar is nu expliciet gemaakt en gedocumenteerd. Ook zijn keuzes verkend, zoals hoe we hoogteverschillen oplossen: met keerwanden of een meer groene oplossing met grondverwerking? Dat zijn de haakjes die je vanuit dat document vastlegt in het FIS, binnen de gestelde ambities en het budget.’ 

Mooi startpunt 

‘De eerste aanzet die Movares heeft gegeven met de quickscan vormde een heel mooi startpunt om hier samen met de stakeholders over in gesprek te gaan’, vervolgt Michel. ‘En dat is geslaagd. Door het initiatief en het enthousiasme van Movares hebben we de mensen bij elkaar gekregen en hebben we nu een mooi document waar we mee verder gaan.’ Chantal vult aan: ‘En, als Movares hier als ingenieursbureau bij betrokken is, dan is zo’n quickscan echt een quick win’. 

Concrete keuzes  

‘Het overleg met stakeholders heeft ook geleid tot concrete keuzes’, vervolgt Michel, ‘zoals het behouden van de perrontunnel – een duurzame oplossing die ook kosten bespaart. Ook klimaatmaatregelen, zoals beschutting op het perron, worden verder onderzocht. De quickscan heeft gezorgd voor duidelijke aanknopingspunten die we verder uitwerken in het programma.’ 

Als een vliegwiel 

Michel benadrukt dat het belangrijk is je tijdig bewust te zijn van kansen om te verduurzamen en die ook zo vroeg mogelijk mee te nemen in het ontwerp. Zelfs bij werkzaamheden die vrij standaard zijn, is er dan toch winst te behalen. ‘Door hier al vroeg bewust bij stil te staan, zie je die kansen sneller en maak je samen op tijd de juiste keuzes,’ vertelt hij. ‘Het werkt als een vliegwiel om het structureel en doordacht de nieuwe inzichten mee te nemen in het ontwerp.’ 

Inspiratie 

Het gaat dus niet zozeer om iets nieuws, maar om het slim verbinden van duurzaamheidsthema’s binnen een project, legt Chantal uit. ‘Je kijkt per locatie: wat is hier mogelijk op het gebied van materialen, energieverbruik, hergebruik en klimaat? Met de quickscan wordt dat snel concreet gemaakt en die vertaalslag maakt elke uitkomst uniek. We willen duurzame materialen, we willen zo min mogelijk energieverbruik, we willen zo mogelijk hergebruik, we willen iets doen met klimaatoptimalisatie. De quickscan kijkt: wat is mogelijk binnen dit specifieke project? Die inzichten hebben we meegenomen in ons projectteam.’ 

Van Duurzaam GWW naar MKI en zero-emissie  

Chantal vertelt dat een paar jaar geleden de aanpak Duurzaam GWW nog dé standaard was. Veel partijen, van gemeenten tot provincies, hadden de Green Deal ondertekend en zetten vol in op uitgebreide duurzaamheidstrajecten met stakeholdersessies. Inmiddels is die focus wat verschoven. De aandacht ligt nu vaker op thema’s als MKI en zero-emissie, en minder op uitgebreide sessies. ‘Als je geen groot duurzaamheidsonderzoek of GWW-sessie doet, dan is de quickscan een perfect alternatief.’ 

Bij dit flinke project in Meppel is er natuurlijk een Aanpak Duurzaam GWW sessie gedaan. Chantal: ‘In dit geval liet de quickscan ons vooraf zien dat er met zo’n sessie veel te winnen was. Dan heeft het zeker zin om alle stakeholders te betrekken en ambities en kansen op het gebied van duurzaamheid te bepalen en vast te leggen.’  

Nieuwe inzichten 

‘De aanpak, expertise en zeker ook het enthousiasme van Movares zorgen ervoor dat het thema duurzaamheid goed en zorgvuldig wordt meegenomen,’ zegt Michel. Mijn advies: gebruik de quickscan. Die is ideaal als je een sessie wilt voorbereiden met de betrokken stakeholders. Het heeft ons nieuwe inzichten gebracht.’ 

Meer weten over de Quickscan Duurzaamheid? Neem contact op met Mieke van Eerten-Jansen – Movares Smart Urban Engineering of vraag vrijblijvend een offerte aan: Contact – Movares Smart Urban Engineering